Gasprijs wintercontracten op €88/MWh; glastuinbouw helpt netcongestie verzachten

Samenvatting

De gasprijs voor wintercontracten op de ICE TTF-beurs is gestegen naar ongeveer 88 euro per megawattuur, gedreven door zorgen over gasvoorraden en geopolitieke onrust. Tegelijkertijd kampt Nederland met netcongestie, wat de glastuinbouw beïnvloedt. De sector draagt echter ook bij aan het verzachten van deze congestie door middel van energieopwekking en samenwerkingsverbanden.

Kerncijfers

• Gasprijs wintercontracten ICE TTF: 88 euro per megawattuur^[1]
• EPEX-dagprijs elektriciteit: 186 euro per megawattuur^[1]
• Vullingsgraad Nederlandse gasopslagen: 64%^[1]

Cropenta Marktanalyse

De stijging van de gasprijs voor wintercontracten op de ICE TTF-beurs naar 88 euro per megawattuur, gedreven door geopolitieke onrust en zorgen over gasvoorraden, heeft directe gevolgen voor de energiekosten van de Nederlandse glastuinbouw. Deze sector wordt tevens geconfronteerd met aanhoudende netcongestie, die investeringen in verduurzaming en uitbreiding belemmert. Echter, de glastuinbouw draagt ook bij aan het verzachten van deze congestie door middel van lokale energieopwekking en capaciteitssturende contracten, wat de druk op het elektriciteitsnet verlicht en de sector veerkrachtiger maakt.^{[1, 2, 3, 4, 5, 6, 7]}

Waarom dit ertoe doet

• Hogere energiekosten door de stijgende gasprijs beïnvloeden de operationele marges van glastuinbouwbedrijven.
• Netcongestie beperkt de mogelijkheden voor modernisering en uitbreiding van agrarische bedrijven die afhankelijk zijn van elektriciteit.
• Samenwerkingsverbanden en capaciteitssturende contracten bieden concrete, lokale oplossingen voor energiebeheer en netstabiliteit in de agrarische sector.
• De rol van de glastuinbouw in het stabiliseren van het energienetwerk wordt steeds belangrijker, wat kansen biedt voor innovatieve energieoplossingen.
• De belasting op gas voor WKK-installaties zal de komende jaren toenemen, wat verdere druk legt op de bedrijfsvoering en de noodzaak tot alternatieve energiebronnen vergroot.

Hoge gasprijzen en netcongestie beïnvloeden energiemarkt

De gasprijs voor wintercontracten op de ICE TTF-beurs bedraagt momenteel ongeveer 88 euro per megawattuur ^{[1, 5, 6]}. Deze prijs wordt beïnvloed door aanhoudende zorgen over gasvoorraden en geopolitieke onrust die de wereldgashandel raakt ^{[1, 7]}. Voor langetermijncontracten is eveneens een prijsstijging zichtbaar, maar deze omvat niet de risicopremie die kenmerkend is voor de korte termijn. Zo is het Q1 2028-contract ongeveer 28 euro per megawattuur goedkoper dan het Q1 2027-contract ^[1].

De elektriciteitsprijzen vertonen ook volatiliteit. De EPEX-dagprijs voor elektriciteit bedroeg op dinsdag 186 euro per megawattuur, met een laagste kwartierprijs van 93 euro per megawattuur ^[1]. Windenergie speelt een steeds belangrijkere rol in de elektriciteitsprijs in deze tijd van het jaar, wat kan leiden tot lagere kwartierprijzen bij toenemende wind ^{[1, 7]}. Op maandag was er een onbalanspiek tot 1500 euro tijdens de avondspits ^[1].

Warmtevraag en gasvoorraden

Met temperaturen rond of onder de norm is er voor het eerst dit seizoen sprake van warmtevraag ^[1]. Als gevolg hiervan is er voor het eerst gas onttrokken uit de gasopslagen, terwijl het Europese gasaanbod beperkt blijft ^[1]. De Nederlandse gasopslagen zijn voor 64% gevuld, waarmee het bijgestelde vuldoel voor de zomer is gehaald ^[1].

Glastuinbouw als oplossing voor netcongestie

De glastuinbouwsector in Nederland helpt actief mee om de netcongestie te verzachten door middel van energieopwekking in de agrarische sector ^{[1, 2, 4]}. In de gemeente Asten wordt bijvoorbeeld gekeken naar de glastuinbouw voor woningbouw, en in Roosendaal kunnen bedrijven uitbreiden dankzij de agrarische sector ^[1]. Een voorbeeld hiervan is een energiehub waar vijftig bedrijven, waarvan de helft agrariërs, hun stroomopwekking en -verbruik op elkaar afstemmen ^[1].

Netbeheerder Liander heeft een capaciteitssturend contract ondertekend met aardbeienteler Dutch Berries in de Bommelerwaard, wat extra ruimte op het Gelderse stroomnet creëert ^{[1, 2, 4]}. De glastuinbouw in de Bommelerwaard maakt al decennia gebruik van warmtekrachtkoppeling (WKK), maar gas wordt steeds zwaarder belast ^[2]. De overheid zal gas voor WKK-installaties tot 2030 in stappen belasten, wat voor bedrijven zoals LinFlowers een extra kostenpost van 2,2 miljoen euro per jaar betekent ^[2].

Netcongestie blijft een significant probleem, waardoor het elektriciteitsnet geen ruimte heeft voor nieuwe afnemers, en dit zal naar verwachting zeker tot 2035 duren ^{[2, 3, 4]}. Ondernemers die willen investeren in modernisering en uitbreiding van hun bedrijf lopen vast door belemmeringen in de capaciteit van het elektriciteitsnet ^{[3, 4]}. Glastuinbouwgebieden zoals Bommelerwaard, Asten Heusden, Zuidplas en Erica kampen specifiek met deze problemen ^{[3, 4]}. Netbeheerders hebben meer dan vijf jaar nodig om uitbreiding van het elektriciteitsnet te realiseren ^[3].

Wat te volgen

• De ontwikkeling van de gasprijs voor wintercontracten op de ICE TTF-beurs.
• De EPEX-dagprijzen voor elektriciteit en de invloed van windenergie.
• De vullingsgraad van de Nederlandse gasopslagen en het Europese gasaanbod.
• Nieuwe initiatieven en samenwerkingsverbanden in de glastuinbouw om netcongestie te verzachten.
• Voortgang van capaciteitsuitbreidingen van het elektriciteitsnet door netbeheerders.

Disclaimer

Dit artikel, inclusief de marktanalyse, is automatisch samengesteld op basis van openbaar beschikbare bronnen en uitsluitend bedoeld ter informatie. De inhoud vormt geen advies en vertegenwoordigt niet noodzakelijk de standpunten van Cropenta. Aan de informatie kunnen geen rechten worden ontleend. Cropenta geeft geen garanties over de juistheid of volledigheid en aanvaardt, voor zover wettelijk toegestaan, geen aansprakelijkheid voor het gebruik ervan.

Technische vragen

Wat is de ICE TTF-beurs?

De ICE TTF-beurs is een belangrijke Europese handelsplaats voor aardgasfutures, waar de gasprijs voor wintercontracten wordt vastgesteld. TTF staat voor Title Transfer Facility, een virtueel handelspunt voor aardgas in Nederland.

Wat betekent netcongestie voor de glastuinbouw?

Netcongestie betekent dat het elektriciteitsnet overbelast is en geen ruimte heeft voor nieuwe aansluitingen of uitbreiding van bestaande capaciteit. Voor de glastuinbouw leidt dit tot belemmeringen bij investeringen in modernisering en verduurzaming, zoals de installatie van nieuwe WKK-systemen of elektrische belichting.

Hoe draagt de glastuinbouw bij aan het verzachten van netcongestie?

De glastuinbouw draagt bij door middel van energieopwekking, zoals warmtekrachtkoppeling (WKK), en door deel te nemen aan energiehubs waar bedrijven hun stroomopwekking en -verbruik op elkaar afstemmen. Ook worden capaciteitssturende contracten met netbeheerders ingezet om flexibeler om te gaan met de beschikbare netcapaciteit.