Nederland reserveert €3 miljoen voor snellere toelating groene gewasbeschermingsmiddelen

Samenvatting

Staatssecretaris Erkens heeft de Tweede Kamer geïnformeerd over een reservering van €3 miljoen in de begroting tot en met 2028. Dit bedrag is specifiek bedoeld voor het versnellen van de toelating van groene gewasbeschermingsmiddelen in Nederland. De maatregel komt voort uit een eerder aangenomen motie en moet bijdragen aan de verduurzaming van de land- en tuinbouw.

Kerncijfers

• Gereserveerd bedrag: €3 miljoen^[1]
• Periode van reservering: tot en met 2028^[1]

Cropenta Marktanalyse

Nederland heeft €3 miljoen gereserveerd om de toelating van groene gewasbeschermingsmiddelen te versnellen, een stap die essentieel is voor de verduurzaming van de land- en tuinbouw. Deze middelen, bovenop de reguliere bijdrage aan het Ctgb, zullen worden ingezet voor snellere afhandeling van aanvragen en expertiselevering aan EFSA. De maatregel volgt op een breed gedragen oproep vanuit de sector en het Europees Parlement voor kortere wachttijden, die momenteel drie tot vier jaar kunnen bedragen voor biologische middelen. De focus ligt op zowel nationale als Europese versnelling, met pilots en wijzigingen in Europese regelgeving die de procedures voor laag-risicomiddelen moeten vereenvoudigen.^{[1, 2, 3, 4]}

Waarom dit ertoe doet

• Versnelt de beschikbaarheid van duurzame alternatieven voor chemische gewasbeschermingsmiddelen.
• Draagt bij aan de verduurzaming van de Nederlandse land- en tuinbouw door kortere wachttijden bij het Ctgb.
• Versterkt de positie van Nederland in Europese discussies over de versnelling van groene middelen.
• Ondersteunt innovatie in de sector door snellere markttoegang voor nieuwe biologische middelen.

Extra middelen voor versnelde toelating

Staatssecretaris Erkens van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur heeft de Tweede Kamer geïnformeerd over de reservering van €3 miljoen in de begroting tot en met 2028. Deze middelen zijn bestemd voor het versnellen van de toelating van groene gewasbeschermingsmiddelen ^{[1, 2]}. Het bedrag komt bovenop de reguliere bijdrage aan het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) ^[2].

De reservering volgt op een succesvol aangenomen motie die eerder dit voorjaar werd ingediend door D66 en GroenLinks-PvdA, met als doel meer geld vrij te maken voor het Ctgb ^[1]. Het Ctgb, een onafhankelijke uitvoeringsorganisatie van de Rijksoverheid, beoordeelt de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden op basis van Europese kaders en Nederlandse wet- en regelgeving ^[7]. Groene of biologische middelen zijn gewasbeschermingsmiddelen op basis van micro-organismen, planten- en kruidenextracten ^[8].

Inzet van de middelen en Europese context

De €3 miljoen is specifiek bedoeld om de versnelling van de toelating van groene middelen op zowel de Europese als de nationale markt te stimuleren ^[2]. Het Ctgb zal deze aanvullende middelen inzetten voor het versneld afhandelen van aanvragen voor toelating van groene middelen en voor het leveren van Ctgb-expertise aan de Europese Voedselveiligheidsautoriteit (EFSA) ^[2]. Het Ctgb heeft al een gespecialiseerd Green Team en zet zich in om de beoordeling van 'groene' stoffen en middelen efficiënter te maken ^[6].

De noodzaak voor snellere toelating wordt breed gedragen. Organisaties zoals Glastuinbouw Nederland, LTO Nederland en Greenports Nederland pleiten al langer voor kortere wachttijden en snellere doorlooptijden bij het Ctgb om de verduurzaming van de land- en tuinbouw te bevorderen ^[3]. Volgens directeur Piet Boonekamp van Artemis zijn er wachttijden van drie tot vier jaar voor de toelating van biologische middelen bij het Ctgb, en wachten 140 biologische middelen op toelating in de EU ^[3]. Het Europees Parlement heeft in 2025 met een overweldigende meerderheid ingestemd met een oproep om groene gewasbeschermingsmiddelen sneller toe te laten ^[5].

Op Europees niveau is er ook beweging. Het Europese Omnibus-voorstel, gepubliceerd in december 2025, bevat gerichte wijzigingen van de Europese gewasbeschermingsverordening (EG) 1107/2009. Deze wijzigingen zijn gericht op het vereenvoudigen en versnellen van procedures voor biologische en laag-risicomiddelen, zonder concessies te doen aan de inhoudelijke eisen voor veiligheid, gezondheid en milieu ^[4]. Staatssecretaris Erkens heeft aangegeven dat er in 2026 pilots worden uitgevoerd om de beschikbaarheid van alternatieve methoden en technologieën te bevorderen en kennis op te doen over de versnelde integratie van nieuwe groene gewasbeschermingsmiddelen ^[2].

Het Ctgb is in gesprek gegaan met het ministerie van LVVN en EFSA over de effectieve inzet van de vrijgemaakte middelen, aangezien de sleutel tot versnelling in Europa ligt.

Wat te volgen

• De voortgang van de pilots voor de versnelde integratie van groene gewasbeschermingsmiddelen in Nederland.
• De implementatie van de aanvullende middelen door het Ctgb en de impact hiervan op de doorlooptijden van toelatingsaanvragen.
• De ontwikkelingen rond het Europese Omnibus-voorstel en de uiteindelijke wijzigingen in de Europese gewasbeschermingsverordening.
• De resultaten van de gesprekken tussen het Ctgb, het ministerie van LVVN en EFSA over de inzet van de middelen op Europees niveau.

Disclaimer

Dit artikel, inclusief de marktanalyse, is automatisch samengesteld op basis van openbaar beschikbare bronnen en uitsluitend bedoeld ter informatie. De inhoud vormt geen advies en vertegenwoordigt niet noodzakelijk de standpunten van Cropenta. Aan de informatie kunnen geen rechten worden ontleend. Cropenta geeft geen garanties over de juistheid of volledigheid en aanvaardt, voor zover wettelijk toegestaan, geen aansprakelijkheid voor het gebruik ervan.

Technische vragen

Wat zijn 'groene gewasbeschermingsmiddelen'?

Groene gewasbeschermingsmiddelen, ook wel biologische middelen genoemd, zijn gewasbeschermingsmiddelen die gebaseerd zijn op micro-organismen zoals schimmels en bacteriën, of op extracten van planten en kruiden. Ze worden gezien als een duurzamer alternatief voor chemische middelen.

Waarom is de versnelling van de toelating van groene middelen belangrijk?

De versnelling van de toelating van groene middelen is cruciaal voor de verduurzaming van de Nederlandse land- en tuinbouw. Er is een groeiende behoefte aan alternatieven voor chemische middelen, mede door het wegvallen van bestaande middelen en de lange wachttijden bij het Ctgb voor nieuwe toelatingen. Snellere beschikbaarheid ondersteunt de transitie naar weerbare teeltsystemen.

Wat is de rol van het Ctgb in dit proces?

Het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) is een onafhankelijke uitvoeringsorganisatie van de Rijksoverheid die gewasbeschermingsmiddelen en biociden toelaat op basis van Europese kaders en Nederlandse wet- en regelgeving. Het Ctgb zal de aanvullende middelen inzetten om aanvragen voor groene middelen versneld af te handelen en expertise te leveren aan EFSA.