Appelmelasse

Appelmelasse is een viskeuze, donkerbruine vloeistof die ontstaat als bijproduct bij de productie van vruchtensap en pectine. Het product wordt gekenmerkt door een hoog suikergehalte van gemiddeld 65% in de droge stof. Deze suikers bestaan hoofdzakelijk uit fructose (circa 300 g/kg ds) en in mindere mate glucose (circa 230 g/kg ds), aangevuld met kleine hoeveelheden sucrose, maltose en lactose. Door deze samenstelling heeft appelmelasse een relatief lage glycemische belasting in vergelijking met riet- en bietmelasse.

Wat doet appelmelasse?

Appelmelasse wordt binnen diervoeding ingezet als energiebron en functionele melassevervanger. De aanwezige appelzuren spelen hierbij een centrale rol. Appelzuur stimuleert de activiteit van gunstige pensbacteriën, waaronder Selenomonas ruminantium. Deze bacterie zet melkzuur om in propionzuur, waardoor de pH-waarde in de pens stabieler blijft en pensverzuring wordt voorkomen. Dit draagt bij aan een efficiëntere penswerking en ondersteunt de melkproductie bij herkauwers.

Daarnaast hebben appelzuren een positieve invloed op de darmflora. Bij onder andere vleesvarkens (25–40 kg) en opfokkalveren vóór volledige pensontwikkeling kan appelmelasse bijdragen aan een stabielere darmfunctie en het verminderen van diarree. Door het hogere fructose- en lagere glucosegehalte is appelmelasse tevens geschikt voor rantsoenen waarin een lagere glycemische respons gewenst is, zoals in paardenvoeders.

Nutritionele en fysieke eigenschappen

Appelmelasse bevat gemiddeld 700 g/kg droge stof en levert een hoge netto energie, met een VEM-waarde van circa 1125 g/kg ds en een VEVI van ongeveer 1242 g/kg ds. Het product bevat relatief lage gehalten aan ruw eiwit (3,3 g/kg ds) en vet (0,6 g/kg ds), waardoor het vooral als suikerrijke energiecomponent wordt ingezet. Het fosfor- en calciumgehalte bedraagt respectievelijk 0,9 en 0,4 g/kg ds.

Het kaliumgehalte van appelmelasse ligt met circa 10 g/kg ds duidelijk lager dan bij riet-, bietmelasse of vinasse. Ook het ijzergehalte is laag (circa 90 mg/kg ds). Deze lage mineralenbelasting maakt appelmelasse geschikt voor rantsoenen waarbij beheersing van mineralenopname gewenst is.

Verwerkbaarheid en smaak

Met een viscositeit van ongeveer 670 mPas bij 20 °C is appelmelasse goed verpompbaar en eenvoudig te mengen in vloeibare en totale gemengde rantsoenen (TMR). De uitgesproken zoete en frisse smaak wordt voornamelijk bepaald door fructose, dat circa 1,5 keer zoeter is dan glucose. Dit bevordert de smakelijkheid van het voer en ondersteunt een goede voeropname.

Bewaaradvies en gebruik

Appelmelasse heeft een houdbaarheid van circa zes maanden na productiedatum. Voor behoud van kwaliteit dient het product koel en droog te worden opgeslagen, bij voorkeur bij een temperatuur tussen 15 en 25 °C en een maximale relatieve luchtvochtigheid van 60%.